PLENAIRE OPENINGSSESSIE

TOEKOMSTBESTENDIG ONDERWIJS: OP WEG NAAR 2030

Tijdens de plenaire  openingssessie schetst Vicerector Onderwijs Nadine ENGELS het bredere kader waarbinnen we de komende jaren verder zullen bouwen aan een kwaliteitsvol onderwijsaanbod. We zoomen in op de externe instellingsreview die in het voorjaar van 2027 gepland staat en lichten een aantal instellingsbrede werven toe.
Aansluitend gaan we het gesprek aan over een centrale vraag: wat zijn dé uitdagingen voor toekomstbestendig onderwijs aan de VUB? We lichten drie thema’s uit aan de hand van een expertenvideo. Een gemodereerd panelgesprek brengt verschillende perspectieven samen.
Thema 1: Nieuwe technologie en academisch onderwijs,Kateryna OSADCHA (Gast Professor VUB Departement Elektronica en Informatica)
Thema 2: Kritisch denken als buffer voor polarisatie, Christophe BUSCH (Directeur Hannah Arendt Instituut)
Thema 3: Toekomstbestendig onderwijsbeleid in moeilijke tijden, Nic VAN CRAEN (Algemeen Beheerder VUB)
Panel: Ann DEMEULEMEESTER (Gewezen vicevoorzitter NVAO, extern expert in de VUB Kwailteitsraad Onderwijs), Leon BAUWERAERTS (VUB studentenraad) (wordt aangevuld)
Moderator: Peter VAN ROMPUY  (senior advisor, MarCom)

PARALLELLE SESSIES

STERKER STUDIERENDEMENT

De parallelle sessies sluiten inhoudelijk aan bij het overkoepelende congresthema studierendement en belichten dit telkens vanuit één of meerdere ontwerpdomeinen die van invloed zijn op studierendement. In elke sessie wordt gestreefd naar een evenwichtige combinatie van theorische kadering, praktijkgerichte voorbeelden en evidenties. Daarnaast is er bewust ruimte voorzien voor uitwisseling, zodat deelnemers inzichten kunnen vertalen naar hun eigen onderwijscontext.

SESSIE 1: Onderwijstechnologie als partner voor eigenaarschap

Sprekers: Free DE BACKER (PE), Steven VERBEYST (RC) en Filip VAN DROOGENBROECK (ES)

Grote studentenaantallen, dalende slaagcijfers en toenemende werkdruk zetten ons onderwijs onder druk. Hoe blijf je als docent kwaliteitsvolle begeleiding bieden — en geef je studenten tegelijk meer eigenaarschap over hun leerproces?

In deze sessie delen drie docenten hoe zij inzetten op schaalbare, doordachte ondersteuning: een AI-chatbot die formatieve feedback geeft op papers en masterproeven, virtuele studiecoaches die studenten begeleiden bij zelfstudie en examenvoorbereiding, en een modulair leerplatform voor onderzoeksmethoden. Samen illustreren deze cases hoe AI en onderwijstechnologie kunnen ingezet worden als leerpartner — niet als shortcut, maar als hefboom voor krachtiger leren.

Na de presentaties is er ruimte voor hands-on begeleiding met concrete tips voor wie zelf aan de slag wil.

Domein studierendement: Eigenaarschap bij de student

SESSIE 2: Werk maken van een leerbevorderende evaluatie

Sprekers: Daphné COOMANS (OS), Charlotte LEWYLLIE (OS), Stijn VAN ACHTER (OS), Marijke VAN VLASSELAER (ES) en Elke VERBEKE (OS)

Hoe organiseren we evaluatie die het leren écht bevordert én inzicht geeft in de mate waarin studenten de vooropgestelde leerresultaten behalen? In deze sessie verkennen we die vraag vanuit beleid, onderzoek en praktijk.

We starten met een beknopte toelichting bij ons vernieuwde evaluatiebeleid, waarna we inzichten delen uit onderzoek naar vernieuwende evaluatievormen voor de klassieke masterproef. In tijden van AI — die geschreven teksten moeiteloos voor studenten kan genereren — verdienen de validiteit en betrouwbaarheid van schrijftaken bijzondere aandacht. Vanuit die onderzoekservaring gaan we in dialoog over gemaakte keuzes en verkennen we samen de kansen en uitdagingen die zich aandienen.

De sessie nodigt uit tot uitwisseling en biedt inspiratie voor wie actief wil bijdragen aan toekomstgericht evalueren. We ronden af met een out-of-the-box brainstorm over alternatieven voor de schrijfopdracht als eindevaluatie.

Domein studierendement: Curriculum en onderwijs

SESSIE 3: Diverssensitiviteit als hefboom voor studiesucces

Sprekers: Nele ADRIAENSSENS (LK), Amber WERBROUCK (GF), Alessandra BLONDA (GF), Julie BERTONE (OS)

Onze wereld globaliseert razendsnel. Dat zien we niet alleen weerspiegeld in onze alsmaar meer diverse studentenpopulatie, maar ook in de arbeidsmarkt waarvoor we onze studenten opleiden. Die realiteit vraagt om doelgericht ontworpen curricula, doordacht lesontwerp en inclusieve leermaterialen. In deze parallelsessie gaan we aan de slag met concrete do’s en don’ts, gebaseerd op ervaringen, tools en evidenties uit uiteenlopende projecten. We nodigen docenten en onderwijsondersteuners uit om kritisch te reflecteren op mogelijke inclusiedrempels. Hoe maak je gevoelige thema’s bespreekbaar? Hoe creëer je een leerklimaat dat tegelijk veilig én uitdagend is? Hoe zorg je dat lesmaterialen en curricula voor iedereen toegankelijk zijn? En hoe maak je studenten ook zelf meer diversiteitsbewust?

Deze sessie biedt inspiratie én praktische handvatten voor wie inclusie structureel wil verankeren in onderwijsontwerp en begeleiding. Zo benutten we diversiteit als kracht en bouwen we samen aan kansenrijk en kwaliteitsvol hoger onderwijs.

Domein studierendement: Onthaal en binding

SESSIE 4: Inzetten op peer-ondersteund leren

Sprekers: Els CONSUEGRA (MILO), Inge BOGAERT (MILO), Ann VAN SLIJCKE (BRUTUS), Annelies DEBOELPAEP (SB), Pascale PETIT (SB)

Peer-assisted learning en tutoring zijn een krachtige hefboom voor zowel sociale als academische integratie van studenten en winnen aan belang in diverse opleidingen aan de VUB. In deze sessie vertrekken we vanuit wat onderzoek aantoont over wat werkt binnen tutoring-initiatieven in het hoger onderwijs. Deze inzichten koppelen we aan concrete succesfactoren, valkuilen en randvoorwaarden voor een duurzame inbedding van peer-ondersteund leren in het curriculum.

Daarbij stellen we een open Canvas-module ter ondersteuning van tutoring-initiatieven. Deze bestaat uit een e-cursus voor organisatoren en flexibele, thematische modules voor tutoren, die door

opleidingen gericht en selectief kunnen worden ingezet. We tonen ook hoe opleidingen kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van dit materiaal, feedback kunnen geven op bestaande modules en hoe we samen bouwen aan een VUB-breed netwerk rond tutoring-initiatieven.

Door praktijkvoorbeelden te verbinden met de onderliggende wetenschappelijke kennisbasis krijgen deelnemers een helder en bruikbaar kader aangereikt dat hen ondersteunt bij het maken van gefundeerde keuzes rond het inzetten van tutoring in hun eigen vak of opleiding.

Domein studierendement: Onthaal en binding

SESSIE 5: Van studiekeuze tot studiesucces

Sprekers: Ioanna ATHANASSIU (SB), Charlotte TARRAS (OS), Stefanie CEUSTERMANS (ES)

Wanneer verwachtingen van studenten niet aansluiten bij de realiteit van een opleiding, voelen we dat in de in- en doorstroom én in het studierendement. Een sterke onboarding begint bij een weloverwogen studiekeuze en vraagt om snelle, gerichte heroriëntering of remediëring waar nodig. Maar hoe kan curriculumvernieuwing dit proces ondersteunen?

In deze sessie werken we actief met data-geïnformeerde instrumenten en wisselen we ervaringen en didactische interventies uit via interactieve werkvormen. Je vertrekt met concrete inspiratie en praktische handvatten. Breng je eigen vragen en ervaringen mee — want deze sessie wordt een echte uitwisseling.

Domein studierendement: Instroom en oriëntatie

SESSIE 6: Cocreatief en interdisciplinair onderwijs als troef

Sprekers: Dirk AERENHOUTS (LK), Colin Jakob RITTBERG (LW), Hebe SCHAILLEE (LK), Frederik D’HONDT (RC), Ann PEETERS (LW)

Hoe geef je cocreatief en interdisciplinair onderwijs vorm zonder in te boeten op coherentie en studeerbaarheid? Deze sessie vertrekt van ervaringen opgedaan binnen diverse curriculumvernieuwingsprojecten (CVM & EUTOPIA). We verkennen hoe cocreatief curriculumherontwerp kan leiden tot een meer hedendaags en effectief studieaanbod, hoe je interdisciplinariteit vormgeeft rekening houdende met diverse studenteninstroom, infrastructurele en technologische beperkingen, hoe je internationale samenwerking duurzaam verankert in je opleiding.

De sessie start met vijf korte projectpitches. Daarna ga je carouselgewijs in gesprek met de projecthouders om ervaringen, uitdagingen en praktische tips uit te wisselen. Je vertrekt met nieuwe ideeën, concrete voorbeelden en handvatten om zelf aan de slag te gaan.

Domein studierendement: Curriculum en onderwijs

PLENAIRE SLOTSESSIE

In de afsluitende plenaire sessie delen we opgedane inzichten. We verbinden vragen en ambities die deelnemers meenemen uit de parallelsessies en plaatsen die in een breder perspectief.

Rector Jan Danckaert sluit af met een toelichting van het nieuwe beleidskader waarbinnen we komende jaren verder zullen bouwen aan kwaliteitsvol onderwijs.